Zes jaar onrust in Toutenburgh – Deel 2 De dynamieken die de saamhorigheid blijven ondermijnen

Beste medebewoners en iedereen die meeleest,
Zes jaar is een lange tijd. Voor velen van ons voelt het alsof de spanning in ons complex nooit echt weg is gegaan – alsof er een onzichtbare muur blijft staan tussen wat we samen zouden kunnen zijn en wat we nu ervaren. 
Rust, burencontact, een gevoel van thuis: het is wat we allemaal willen, jong en oud.
Dit tweede deel van de chronologie is niet bedoeld om meer onrust te creëren of iemand aan te wijzen. Het is een rustige poging om te benoemen wat er eigenlijk aan de hand is, in woorden die voor iedereen herkenbaar zijn. Geen beschuldigingen, geen namen, alleen de mechanismen die we met z’n allen zien gebeuren en die maken dat het maar niet stil wordt.
Misschien herken je jezelf erin, misschien herken je een buur, misschien zie je eindelijk zwart op wit wat je al jaren voelt. Het doel is eenvoudig: dat we met z’n allen een klein stapje dichter bij begrip komen, en vandaaruit – wie weet – bij echte rust.
Lees het met een open blik. Praat erover met wie je vertrouwt. En als het resoneert: weet dan dat je niet de enige bent die dit ziet.
Laten we hopen dat dit stukje tekst helpt om de lucht een beetje lichter te maken.

In veel wooncomplexen zien we helaas hetzelfde patroon terugkeren: een langdurige onrust die niet vanzelf verdwijnt, maar juist in stand wordt gehouden. Ook in Toutenburgh is dat nog steeds zichtbaar. Zes jaar na het begin blijft de sfeer gespannen, blijft het woongenot voor bewoners onder druk staan en blijft de echte saamhorigheid uit. Hoe kan zoiets zo lang duren? In dit artikel wordt in algemene, neutrale termen uiteen gezet welke groepsdynamieken hier aan het werk zijn, maar wel zo helder dat iedere bewoner die hier al jaren meeloopt precies begrijpt over welke mechanisme het gaat.1. Het zondebokmechanismeWanneer bewoners vragen stellen over transparantie, financiën, statuten of de manier waarop het complex wordt bestuurd, worden zij steevast neergezet als “de onruststokers”. Daardoor verschuift de aandacht. Niet het jarenlange gebrek aan openheid of de effecten daarvan komen centraal te staan, maar de mensen die er iets van zeggen. Het echte probleem blijft onzichtbaar. Dit is een klassiek psychologisch proces: de zondebok draagt de schuld, zodat de rest van de groep (en vooral degenen die de touwtjes in handen hebben) buiten schot blijft.2. Verdeel-en-heersDoor een deel van de bewoners tegen een ander deel op te zetten – “loyalen” versus “lastpakken” – blijft de groep verdeeld en verzwakt. Iedereen die openlijk durft mee te denken over verandering, loopt het risico sociaal geïsoleerd te worden. Het gevolg is dat veel bewoners zwijgen, uit angst om ook in dat hokje geplaatst te worden. Saamhorigheid wordt daardoor niet bevorderd, maar actief tegengewerkt. En juist de kwetsbare bewoners – senioren die rust, veiligheid en een warme gemeenschap nodig hebben – betalen hier de prijs: stress, minder contact met buren (tot zelfs wantrouwen naar elkaar) en een sterk verminderd gevoel van thuis zijn.3. Rolomkering (het DARVO-patroon)

• Deny – problemen die benoemd zijn in de Woonbondrapportage worden ontkend ("De bewonerscommissie kan zich niet vinden in de conclusies en adviezen van het rapport en noemt dit zeer vooringenomen, subjectief, vol van persoonlijke meningen en onwaarheden")
• Attack – wie toch doorvraagt, krijgt te maken met dreigementen, uitsluiting of openlijke kritiek.
• Reverse Victim & Offender – degenen die deze situatie in stand houden, presenteren zichzelf als degenen die “de boel bij elkaar houden” en als slachtoffer van “die paar onruststokers”.

Dit zorgt ervoor dat bewoners aan zichzelf gaan twijfelen: “Ben ík soms het probleem?” Het is een uiterst effectieve manier om macht te behouden zonder dat iemand het openlijk in twijfel durft te trekken.

Deze drie mechanismen samen vormen een zichzelf versterkend systeem. Zolang de meerderheid zwijgt of verdeeld blijft, kan het patroon jarenlang doorlopen – precies wat we hier nu zes jaar zien.
Wegen naar herstelIn vergelijkbare situaties elders in Nederland is het gelukt om zulke langdurige patronen te doorbreken. Dat gebeurt zelden met harde confrontaties, maar veel vaker door een gestage verschuiving in de richting van meer openheid en meer inspraak.
Bewoners die verandering willen, richten zich dan meestal op:

• het verzamelen en vastleggen van duidelijke feiten over wat er al jaren speelt,
• het met elkaar in gesprek gaan over wat iedereen eigenlijk wél wil (rust, woongenot, saamhorigheid),
• het benutten van de rechten die huurders volgens de wet hebben om meer inzicht en medezeggenschap te krijgen,
• het inschakelen van neutrale, professionele instanties die kunnen helpen bij het helder krijgen van de situatie en het vinden van een werkbare weg vooruit.

Het belangrijkste ingrediënt is vaak hetzelfde: een groeiend aantal bewoners dat op een kalme en respectvolle manier aangeeft dat de huidige situatie niet langer wenselijk is, en dat men samen op zoek wil naar een frisse, eerlijke start voor iedereen.AfsluitingDe onrust in Toutenburgh hoeft geen zes jaar + één te worden. Het patroon breekt op het moment dat een kritische massa bewoners rustig zegt: “Dit is niet meer acceptabel. We willen een normaal, fijn en democratisch complex.”De kwetsbare bewoners verdienen dat het eindelijk stil wordt – geen stilte van angst, maar de weldadige stilte van echte rust en saamhorigheid.
Met respect en hoop op herstel,
De betrokken bewoners van wooncomplex Toutenburgh




Heb je ervaringen of vragen? Deel ze in de comments, of via tomarisal@gmail.com
Blijf veilig en geïnformeerd.









Disclaimer: Ten slotte wil ik benadrukken dat geen enkele uiting of actie van mijn kant ooit gericht is op personen persoonlijk, en dus zeker niet bedoeld om mensen te beschadigen, buitenspel te zetten of iets dergelijks. Daarnaast geef ik aan dat, mocht ik zaken onjuist benoemen of weergeven, ik altijd opensta voor aanvullingen en/of correcties.